Sırbistan’ın düzenleyici çerçevesinin AB standartları ile uyumlu hale getirilmesi, özellikle hava yolcusu hakları alanında ülkenin havacılık sektöründe önemli değişikliklere yol açmıştır. Hava Taşımacılığında Borçlar ve Mülkiyet İlişkilerinin Esaslarına Dair Kanun, AB bölgesinde hava yolcularının adil muamele görmesini ve korunmasını sağlamada kilit bir bileşen haline gelmiştir.

AB Bölgesi ile Norveç, İzlanda, İsviçre ve Birleşik Krallık’tan hareket eden tüm havayolları, uçuş iptali, gecikme veya uçağa kabul edilmeme durumlarında AB 261 ve UK 261 tüzükleri kapsamında yolcularına belirli haklar sağlamakla yükümlüdür.

Ancak AB 261 ve UK 261, Sırbistan’dan kalkış yapan uçuşlara uygulanmaz. Bu tür uçuşlarda yukarıdaki çerçevesinde uygulanan Sırbistan Hava Yolcusu Yönetmeliği devreye girer.

Kimlerin ve hangi durumların Hava Taşımacılığında Borçlar ve Mülkiyet İlişkilerinin Esaslarına Dair Kanun kapsamına girdiğine dair bilmeniz gerekenler şu şekildedir:

• Temel İlke: Uçuşunuz ya Sırbistan’daki bir havalimanından kalkmalı ya da Sırbistan’daki bir havalimanına varışlı olmalıdır.
• ECAA Anlaşması ile Kapsamın Genişletilmesi: Kanunla getirilen haklar, Avrupa Müşterek Havacılık Alanı Anlaşması’nın (ECAA) bir parçası olan:
  • Arnavutluk
  • Bosna-Hersek
  • Kuzey Makedonya
  • Kosova
  • Karadağ

Önemli Not: Eğer ECAA bölgesi dışındaki bir ülkeden Sırbistan’a uçuyorsanız, uçuşu gerçekleştiren havayolu şirketi ECAA anlaşmasına taraf ülkelerden birine kayıtlıysa yine de tazminat talep edebilirsiniz.

Sırbistan düzenlemeleri ana hatlarıyla:

• En sık karşılaşılan uçuş aksaklıkları için koruma sağlar.
• Uygunluğunuz uçuşunuzun nereden başladığına veya nerede bittiğine göre belirlenir.
• ECAA Anlaşması’nın kapsama alanını birkaç komşu ülkeye genişletir.

Sırp Yönetmeliğine göre uçuş gecikme tazminatı veya iptal iadesi talep ettiğinizde şu ödemeleri almaya hak kazanırsınız:

• 1500 km’ye kadar olan mesafe için 250 € (Sırp Dinarı (RSD) karşılığı ödenir);
• 1500 km’ye kadar olan ECAA içi uçuşlar ve 1500–3500 km arasındaki uluslararası uçuşlar için 400 € (RSD karşılığı ödenir);
• 3500 km’nin üzerindeki tüm uçuşlar için 600 € (RSD karşılığı ödenir).

Yolculuktaki seyahat mesafesi, iptal durumlarında veya tehir ya da uçağa alınma nedenleriyle planlanan saatten daha geç ulaşılan uçuşlarda nihai varış noktasına göre belirlenir.

Ancak Kanunun 13. Maddesi uyarınca, yolcular alternatif bir uçuşla nihai varış noktalarına yönlendirme teklif edildiğinde ve varış saati:

• 1500 km veya daha kısa tüm uçuşlarda iki saati,
• 1500 km’den uzun tüm ECAA içi uçuşlar ve 1500–3500 km arası diğer uluslararası uçuşlarda üç saati,
• Yukarıdakilerin dışında kalan tüm uçuşlarda dört saati, aşmadığı takdirde yolculara tazminat ödemesi yapılmaz.

Havayolu şirketleri, gecikme tazminatı ve iptal iadelerini nakit, elektronik havale, banka talimatı veya çek ile ya da yolcularla mutabakata varırlarsa kupon veya benzeri hizmetlerle ödeyebilir.

Uçuşunuz kalkış veya varış noktalarından biri Sırbistan’daysa ve havayolu şirketi planlanan uçuştan:

• 1500 km’ye kadar olan uçuşlarda 2 saat veya daha fazla,
• 1500–3500 km arası tüm ECAA içi uçuşlarda 3 saat,
• Diğer tüm uçuşlarda 4 saat veya daha fazla,

gecikme bekliyorsa, size şunları sunmak zorundadır:

• Bekleme süresine uygun şekilde ücretsiz yiyecek ve içecek,
• Ücretsiz 2 telefon görüşmesi, faks, teleks veya e-posta.

Eğer kalkış bir günü aşacak şekilde ertelenirse:

• Gerekli olduğu takdirde bir veya daha fazla gece ücretsiz otel konaklaması (gerekirse uzatma hakkı dahil),
• Havalimanı ile konaklama yeri arasında ücretsiz ulaşım.
• Not: Gecikmenin sebebi ne olursa olsun, havayolları yukarıdaki sınırlar dahilinde yardım sağlamak ve haklarınızı korumak zorundadır.

Onaylanmış rezervasyonunuz olan bir uçuş iptal edilirse, yetkililer size Sırbistan Hava Yolcusu Hakları Yönetmeliği kapsamında iade, yönlendirme veya alternatif uçuş seçeneklerinden birini sunmak zorundadır.

Ayrıca, aynı Yönetmelik uyarınca eğer iade seçerseniz veya alternatif uçuş planlarınıza uymuyorsa, kullanılmayan seyahatinizin bilet ücretini 7 gün içinde kesintisiz alma hakkınız vardır.

Yeniden yönlendirmeyi seçerseniz, havayolları sizi en kısa sürede varış noktanıza ulaştırmak için alternatif uçuş veya uygun başka ulaşım imkânı sağlamakla yükümlüdür. Eğer varış noktanızda birden fazla havalimanı varsa, taşıyıcı hizmetleri bu havalimanlarına uygun uçuş arayacak ve rezervasyonunuzu ücretsiz transfer edecektir.

Bunlara ek olarak, havayolları Yönetmelik’te belirtilen:

• Bekleme süresine bağlı ücretsiz yiyecek ve içecek, ayrıca iki ücretsiz telefon görüşmesi, faks, teleks veya e-posta,
• İptalden sonraki gün uçuş yönlendirilirse veya ek konaklama gerekiyorsa ücretsiz otel, otele ücretsiz ulaşım (havaalanı–otel–havaalanı),hizmetlerini de sağlamak zorundadır.

Yeniden yönlendirme durumlarında aşağıdaki şartlar sağlanırsa da tazminat alma hakkınız bulunmaktadır:

Bildirim	Alternatif Uçuşun Duyurulması	Tazminat
7 günden az kala	Bir saat erken kalkış veya iki saat geç varış	Evet
7–14 gün öncesi	İki saat erkan kalkış veya dört saat geç varış	Evet

Ancak, havayolları:

• İptali planlanan kalkıştan 2 hafta veya daha önce bildirmişse,
• Seyahatten 7–14 gün önce bildirmiş ancak orijinal uçuşla benzer saatte varan bir uçuş teklif etmişse,
• 7 gün önce bildirmiş ancak 1 saatten az erken kalkış veya 2 saatten az gecikmeli varış imkânı sağlamışsa,
• İptalin nedeni olağanüstü koşullar ise ve tüm makul önlemler alınmasına rağmen önlenememişse, tablodaki durumların istisnası oluşmuş sayılır veya havayollarının tazminat taleplerinizi reddetme hakkı bulunmaktadır.

Sırbistan Hava Yolcusu Hakları Yönetmeliği’ne göre, işletici havayolu check-in sırasında yolcuların görebileceği şekilde şu metni içeren açık bir duyuru yapmak zorundadır:

“Eğer uçağa alınmazsanız veya uçuşunuz iptal edilir ya da en az iki saat gecikirse, tazminat ve yardım haklarınızı öğrenmek için check-in kontuarında veya biniş kapısında bilgi isteyin.”

Havayolu ayrıca, uçağa alınmayan veya uçuşu iptal edilen veya en az iki saat gecikme yaşayan her yolcuya, mevzuata uygun olarak tazminat ve yardım kurallarını içeren yazılı bir bildirim verilmelidir. Keza, haklarını talep edebileceği ulusal yetkili kurumun iletişim bilgileri de yolcuya yazılı olarak verilmelidir.