Fazla rezervasyon, uçuş iptalleri ve teknik arızalar nedeniyle yolcuların uçuşa alınmamaları yeni bir şey değil. Havayolları, aksaklıkları en aza indirmek için elinden geleni yaptıklarını iddia etse de, hâlâ uçağa kabul etmeyecekleri sayısız baheneleri vardır; bunun sonucu olarak kaçırılan aktarma uçuşları, bozulan seyahat planları, para kaybı ve hukuki anlaşmazlıklar ortaya çıkar.
Daha da kötüsü, ya bir havayolu, daha önce kara listeye alınmış olmanız nedeniyle sizi uçağa almayı reddederse? Böyle bir durumda yalnızca uçağınızı kaçırmakla kalmaz, aynı zamanda tazminat için mücadele ederken, kara listeye alınmanızın da haksız olduğunu kanıtlamak zorunda kalırsınız!
Bu blog, bir havayolu şirketinin yolcuyu önceki uçuşlardan birinde yaşanan sorun nedeniyle kara listeye almasından dolayı farklı bir uçuşa binmesine izin vermediği bir vakayı ve Click2Refund’un bu dosyada müşteriye nasıl yardımcı olduğunu ele almaktadır.
Ancak önce gelin kısaca “uçuşa kabul edilmeme”nin ne olduğuna bakalım.
Uçağa kabul edilmeme, haklı haksız birçok nedenle gerçekleşebilir ve sonucunda havayollarının yükümlülükleri veya yolcuların hakları da değişkenlik gösterebilir.
Havayolları rutin olarak, bazı yolcuların uçuşa gelmeyeceğini veya yetişemeyeceğini varsayarak, talep olması halinde koltuk sayısından daha fazla bilet satar. Tüm yolcuların gelmesi halinde yeterli yer kalmaz ve bazı yolcular uçuşa alınmaz. Yolcuların tazminat ödenmesi karşılığında gönüllü olarak uçuştaki yerinden vazgeçmediği sürece birilerinin zorla dışarıda kalması gerekir. Buna “zorunlu uçağa kabul edilmeme” (involuntary denied boarding) denir.
Havayolları, daha önceki uçuşlarda uygunsuz veya rahatsız edici davranışlar sergilemiş olan yolcuları sonraki uçuşlarda reddedecektir. İster saldırganlık, ister talimatlara uymayı reddetme veya ortamı bozma olsun, bir yolcunun davranışları başkalarının güvenliğini veya konforunu tehlikeye atıyorsa, havayolu bu yolcuyu uçağa kabul etmeyecektir.
Pasaport, vize veya diğer seyahat belgelerini ibraz edemezseniz uçağa kabul edilmezsiniz. Havayolları uluslararası düzenlemelere tabidir ve küçük belge eksiklikleri de olsa kimseye istisna yapamaz.
Bir yolcu güvenlik açısından risk oluşturabileceği şüphesi gösterirse, havaalanı güvenlik kontrollerini geçemezse veya bir devletin uçuş yasağı listesindeyse (no-fly list), uçağa kabul edilmeyecektir. Güvenlik pazarlık konusu olamaz ve havayollarının bu tür durumlara azami derecede önem göstermesi beklenir.
Başkaları için risk oluşturabilecek belirgin hastalık belirtileri veya semptomlar olan yolcuların da uçağa alınmaması mümkündür. Havayolları bu tür durumlarda tüm yolcuların sağlık ve güvenliğini önceliklendirir.
Önceki uygunsuz davranışlar nedeniyle havayolunun kendi kara listesinde bulunan veya devletler tarafından seyahat yasağı altındaki yolcuların uçağa binmelerine izin verilmez. Bu kısıtlamalar sıkı şekilde uygulanır.
Nadir durumlarda, uçağın daha küçük bir uçakla değiştirilmesi (downgrade), ağırlık sınırlamaları veya diğer operasyonel kısıtlamalar nedeniyle de bazı yolcular uçağa kabul edilmeyebilir. Öte yandan, operasyonel açıdan güvenlik söz konusu olduğunda da yolcuların bir kısmının uçuşa bindirilmemesi mümkündür.
Zamanında havaalanına gelmiş ve gerekli tüm belgelere sahipken uçağa alınmamak son derece sinir bozucudur. Eğer uçağa kabul edilmemenin sorumluluğu havayoluna aitse, uçuş mesafesine bağlı olarak çeşitli yolcu hakları düzenlemeleri kapsamında 250 Avro ile 600 Avro arasında tazminat hakkına sahip olabilirler. Bu tazminat, havayolunun sunacağı konaklama, telefon olanağı gibi hizmetlere, bilet iadelerine veya alternatif uçuş rezervasyonlarına ek olarak ödenir. Yolcu hakları düzenlemelerinden en geniş uygulama alanına sahip olan Avrupa Birliği EU261 sayılı yönetmeliğine göre yolcuların aşağıdaki miktarlarda tazminat alma imkanı bulunmaktadır.
| 1500 km’ye kadar | 3500 km’ye kadar | 3500 km’den fazla |
|---|---|---|
| 250 € | 400 € | 600 € |
“Kara listeye alınmış olma” gerekçesiyle uçuşa binilememesi, yolcunun bu reddin keyfi veya haksız olduğunu kanıtlamadığı sürece doğrudan tazminat hakkı doğurmayabilir.
Uçağa kabul edilmeme, yalnızca aşırı rezervasyonla sınırlı değildir. Yolcular kara listeye alındığında veya operasyonel gerekçelerle uçuştan men edildiğinde de ortaya çıkabilir. Ancak havayolları, AB (EC) No 261/2004 Tüzüğü kapsamındaki yükümlülüklerinden kaçınmak için tek taraflı olarak uçağa alınmama gerekçesi üretemez. Bu dönüm noktası niteliğindeki düzenleme, reddin gerekçesi ne olursa olsun, yolcuların haksız muameleye karşı korunmasını sağlar.
Mahkemeler açıkça belirtmiştir: Havayolları, olağanüstü hâlleri öne sürerek veya yolcuların seyahat şartlarını yerine getiremeyeceğini varsayarak tazminat taleplerini reddedemez. C-22/11 Finnair ve C-321/11 Rodríguez Cachafeiro gibi davalar bu içtihadı pekiştirmektedir. Havayollarının, uçağa alınmamanın haklı olup olmadığını tek taraflı olarak değerlendirip bunu yükümlülüklerinden kaçınmak için bahane olarak kullanma hakkı yoktur.
EC261 düzenlemesi, havayollarının sözleşme ve şartlarına, yolculara tazminat ödemekten doğan sorumluluklarını sınırlayan veya ortadan kaldıran maddeler eklemesini açıkça yasaklar. Örneğin, sözde yetersiz seyahat belgeleri nedeniyle uçağa alınmamak, uçuş tazminatı hakkınızı elinizden alamaz.
Eğer kara liste nedeniyle uçağa kabul edilmediyseniz, hâlâ savunacağınız belirli haklarınız vardır. Reddin tüzük kapsamında haksız olduğu durumlarda havayolları size tazminat ödemekle yükümlüdür. Bu, havayolunun yetkisini yanlış yorumladığı veya aştığı durumları da kapsar. Tazminat, bilet iadeleri veya alternatif düzenlemeler gibi ek hizmetlerden bağımsız olarak, uçuş mesafesi ve gecikmelere bağlı olarak 250 € ile 600 € arasında değişir.
Haklarınızı anlamak çok önemlidir. Havayolları, uçağa alınmama için geçerli sayılabilecek sebeplerin tek karar vericisi gibi hareket edemez. Yolcular, bu tür kararları sorgulama ve uygun olduğunda tazminat talep etme hakkına sahiptir. Reddedilmenizin haksız olduğuna inanıyorsanız, hukuki yollara başvurun ve talebinizin geçerli olup olmadığını öğrenmek için tazminat hesaplama araçlarının kullanabilirsiniz.
Bir kişi kara listeye alındığında ve uçağa kabul edilmediğinde genellikle şu adımlar yaşanır:
Süreç, havayolunun sisteminin adınızı check-in sırasında veya biniş kapısında işaretlemesiyle başlar. Bu işaret, havayolunun iç kara listesinden veya ülkelerin uçuş yasağı listeleri gibi dış otoritelerin talimatlarından kaynaklanabilir. Kara listeye alınmanın yaygın nedenleri arasında daha önce yaşanan uygunsuz davranışlar, güvenlik riskleri veya havayoluna olan ödenmemiş borçlar yer alır. Bazı durumlarda, bu yasaklama, uluslararası kurumlar tarafından uygulanan daha geniş güvenlik veya hukuki kısıtlamalarla bağlantılıdır.
Havayolu personeli, artık uçağa alınmanıza izin verilmediğini size açık ama görece mahrem bir şekilde bildirir. Kara listenin niteliğine ve varsa gizlilik gerekliliklerine bağlı olarak personel, reddin belirli nedenlerini açıklayabilir.
Reddetmeye itiraz etmeniz durumunda, olay tırmanabilir. Havayolu, sorunu ele almak ve kurallara uyumu sağlamak için güvenlik görevlilerini veya kolluk kuvvetlerini çağırabilir. Bazı durumlarda havayolu, daha fazla açıklama veya çözüm için sizi bir amire veya hukuk departmanına yönlendirebilir.
Uçağa alınmama, özellikle de haklı hiçbir gerekçe olmadan meydana geldiğinde, bir yolcunun karşılaşabileceği en moral bozucu zorluklardan biridir. Bu örnek olay, sabrın, uzmanlığın ve yolcu hakları düzenlemelerine dair uzman bilgisinin önemini göstererek, bir müvekkil için nasıl başarıyla 350 Sterlin tazminat elde ettiğimizi ortaya koyuyor.
Müşterimiz, 2024 yılında Avrupa içi bir uçuşa binmek üzere havaalanına gitmişti. Geçerli bir bilete sahip olmasına, zamanında gelmesine ve tüm seyahat gerekliliklerini yerine getirmesine rağmen uçağa kabul edilmedi – bu, şok edici ve son derece rahatsız edici bir deneyimdi.
Gerekçe neydi?
Havayolu şirketi, yolcunun “kara listeye alındığını” iddia ediyor, ancak başka hiçbir açıklama yapmıyordu. Sonuç olarak havayolu, bırakın tazminat ödemeyi, bilet bedelini bile iade etmeyi reddetti ve yolcuyu havalimanında çaresiz bıraktı.
Havayolunun yanıtı, kendi Genel Taşıma Koşulları’na atıfta bulunan anlamsız, desteksiz ve teknik ifadeler içeriyor ve ödenmesi gereken herhangi bir tazminat borcu olmadığını ileri sürüyordu. Ancak, “kara listeye alınma” etrafındaki belirsizlik, tazminat talep etmenin anahtarıydı ve maruz kalınan haksız baskıyı görünür kıldı.
Uçağa alınmama davaları genellikle tartışmalıdır, ancak bu özel vaka, stratejik hukuk uzmanlığı ve kararlılık gerektiren benzersiz engeller içeriyordu:
Havayolu şirketi, yolcunun kendi iç kara listesinde olduğu için uçağa alınmadığını iddia etti, ancak bu iddiayı destekleyecek somut bir kanıt veya açıklama sunamadı. Bu muğlak gerekçe, doğan olarak bir sorun yarattı: Kara liste uygulaması bazı durumlarda yasal olsa da, geçmişte yaşanmış ciddi uygunsuzluklar gibi belirli somut vakalarla gerekçelendirilmelidir. Netlik olmadığı sürece, havayolunun eylemlerinin makul mü yoksa keyfi mi olduğuna karar vermek imkânsızdır.
Durumu daha da kötüleştirmek için, havayolu bilet bedelini iade etmeyi de reddetti ve tekrar Genel Taşıma Koşulları’na atıfta bulundu. İdari ücretler ve koltuk ücretleri düşüldükten sonra herhangi bir iade borcu olmadığını ileri sürdüler. Bu, yolcunun yalnızca uçağa alınmamakla kalmayıp, aynı zamanda mali açıdan da cezalandırılması anlamına geliyordu. Bu tür politikalar çoğu zaman orantısız şekilde havayollarının lehine olur ve yolcuları çaresiz hissettirir.
Biz bunu ek bir adaletsizlik olarak tespit ettik ve yolcunun maddi ve manevi kayıplarını telafi etmek için tazminat alınması gerektiğinin altını çizdik.
Yolcu Click2Refund’a başvurduğunda, derhal kapsamlı bir dosya incelemesi başlattık. Yolcunun haklarını şu şekilde savunduk:
Havayolu şirketinin kara listeye ilişkin muğlak atfı, cevaplardan çok soru doğuruyordu. İlgili düzenlemelere göre havayolları, uçağa kabul etmeme için açık ve makul gerekçeler sunmak zorundadır.
Havayolunun “kara liste”yi savunmasına destek olarak kullanımını dikkatle inceledik. İlgili düzenlemelere göre, uçağa alınmama yalnızca sağlık, güvenlik veya yetersiz belge gibi belirli sebeplerle yasal kabul edilir. Gerçek bir endişeye dair kanıt olmadığı sürece bu gerekçeler çöker. Bu sayede, reddin keyfi olduğunu ve tüzüğün ihlali anlamına geldiğini ortaya koyduk.
Dosyadaki savunmamızı, özellikle gerekçesiz bir şekilde uçağa alınmama hâllerinde tazminatı zorunlu kılan AB 261 Yönetmeliğinin 4’üncü maddesine odaklanarak hazırladık. Argümanımızı hukuki gerekçelerle çerçeveleyerek, havayolu şirketinin kullanabileceği boşluk bırakmadık. Havacılık hukuku konusundaki uzmanlığımız, ikna edici bir dosya sunmakta kritik rol oynadı.
Nihai karar, havayolu şirketinin uçağa alınmama için yeterli gerekçe sağlayamadığını ve bu nedenle eylemlerinin AB düzenlemeleri kapsamında haksız olduğunu ortaya koydu. Sonuç olarak havayolu, 350 £ tazminat ödemeye mahkûm edildi; bu, yolcu adına Click2Refund’un önemli bir zaferi ve uzman hukuk müdahalemizin gücünün bir teyidi oldu.
Bu hukuki zaferin daha geniş bir anlamı var:
Uçuş gecikmeleri veya iptalleri durumunda tazminat veya masraflarınızın geri ödemesi için havayollarından talepte bulunmak, sizler için zaman alıcı ve rahatsız edici bir süreç olabilir. Yolcular çoğu zaman uzun bekleme süreleri, alternatif uçuş düzenlemelerinin reddi, süreç sonrasında da reddedilen tazminat talepleriyle karşılaşır. Bazı durumlarda, talepler mevzuattaki boşluklar gerekçe gösterilerek reddedilir ve yolcular hukuki çare bulamaz.
Click2Refund, sizin adınıza bu mağduriyetleri gidermek için burada. Kapsamlı hizmetlerimiz ve hukuki desteğimiz, AB hukuku çerçevesinde kolayca haklarınızın iade edilmesine yardımcı olur; böylece hak ettiğiniz tazminatı hızlı ve zahmetsiz bir şekilde alırsınız. Mahkemelere intikal eden vakalardaki %98’lik başarı oranı, herhangi bir peşin ödeme talep etmemmiz ve “kazanmadan-ücret-yok” politikamızla, haklarınızı talep etmek için risksiz bir çözüm sunuyoruz. Dosyanız sonunda havayolundan herhangi bir ödeme almayı başardığımız durumda, hizmet ücreti talep ediyoruz.
Havayolunun gecikme veya iptal için size ne kadar borçlu olduğunu merak mı ediyorsunuz? Ücretsiz uçuş tazminatı hesaplayıcımızı kullanın ve sadece iki dakika içinde değerlendirmemize ulaşın.